Membros da Academia Pleno De honra De número Correspondentes

Marino Dónega Rozas
Huelva, 03/03/1916


03/11/1973


Francisco Fernández del Riego, Fermín Bouza-Brey Trillo e Francisco Vales Villamarín


A resignación e maila rebeldía na novela de Castelao "Os dous de sempre"




Ramón Piñeiro López


Darío Xohán Cabana Yanes (22/04/2006 - )
Manuel María Fernández Teixeiro (15/02/2003 - 08/09/2004)
Marino Dónega Rozas (03/11/1973 - 01/04/2001)
José Espinosa Rodríguez (18/10/1952 - 13/12/1966)
Francisca Herrera Garrido (04/03/1945 - 05/11/1950)
Lisardo Rodríguez Barreiro (22/04/1939 - 14/05/1943)
Florencio Vaamonde Lores (04/09/1905 - 19/10/1925)


Secretario (20/03/1983 - 29/11/1997)
Tesoureiro (26/12/1976 - 20/03/1983)


Xosé Henrique Monteagudo Romero (20/04/2013 - Actualidade)
Xosé Luís Axeitos Agrelo (23/01/2010 - 13/03/2013)
Manuel González González (17/12/2005 - 16/12/2009)
Manuel González González (20/12/2001 - 16/11/2005)
Constantino García González (29/11/1997 - 29/11/2001)
Marino Dónega Rozas (20/03/1983 - 29/11/1997)
Francisco Vales Villamarín (17/04/1949 - 25/08/1982)
Ramón de Artaza y Malvárez (19/06/1944 - 15/10/1944)
Fernando Martínez Morás (18/01/1927 - 11/09/1937)
Eladio Rodríguez González (27/01/1920 - 20/11/1926)
Uxío Carré Aldao (20/11/1909 - 02/08/1919)
Salvador Golpe Varela (01/12/1906 - 23/06/1909)
Uxío Carré Aldao (04/09/1905 - 20/11/1906)

Nado en Huelva o 3 de marzo de 1916 e finado na Coruña o 1 de abril de 2001, foi avogado, Conselleiro de Cultura e militante do galeguismo desde a súa mocidade. Tamén foi membro da Real Academia Galega e Secretario da corporación.

O seu nacemento fóra de Galicia débese ao cargo de funcionario que ostentaba seu pai, un feito que levou a familia a vivir en Toledo, Badajoz, Huelva, Valladolid e Lugo. Así se explican os abondosos documentos que sitúan o nacemento de Dónega Rozas na cidade luguesa, onde si cursou os seus primeiros estudos e a primeira parte do seu bacharelato. A segunda realizouna xa na Coruña, que se converteu, posteriormente, na súa cidade, xa que foi alí onde residiu e exerceu a profesión de avogado colaborando co ilustre xurista e presidente da Real Academia Galega Sebastián Martínez-Risco y Macías, despois de estudar Dereito na Universidade de Santiago de Compostela.

Desde moi novo amosou inquietudes pola cultura e literatura de noso, sen esquecer os problemas políticos de Galicia. Este compromiso coa nación levouno a participar das filas do galeguismo desde moi pronto, chegando a ser presidente da Mocedade Galeguista da Coruña en 1936. En consonancia coa súa militancia, participou da campaña polo referendo do Estatuto de Autonomía de Galicia. Desenvolveu a súa sensibilidade literaria e tamén a preocupación pola vida cultural galega nas numerosas crónicas e artigos que asinou, moi especialmente, no Boletín da Real Academia Galega e en Grial, mais tamén en El Pueblo Gallego, La Tarde, La Voz de Galicia, A Nosa Terra, Guieiro e Resol. Foi un dos socios fundadores da editorial Galaxia (1950), o seu presidente (de 1980 a 1996) e o vicepresidente do seu Consello de Administración. Asemade, foi conselleiro da Fundación Penzol e pertenceu ao Consello de Redacción da revista Grial. Pertenceu, ademais, aos Patronatos do Instituto da Lingua Galega, do Museo Emilia Pardo Bazán e da Fundanción Ramón Otero Pedrayo. Foi tamén secretario do Patronato do Museo de Arte Galega Carlos Maside, vogal do Consello da Cultura Galega e membro de honra da Asociación Galega de Xurisprudencia e Lexislación.

O 3 de novembro de 1973 ingresou na Real Academia Galega, a proposta de Francisco Fernández del Riego, Fermín Bouza-Brey e Francisco Vales Villamarín. Exerceu os cargos de Tesoureiro, desde o 26 de decembro de 1976 até o 20 de marzo de 1983 e de Secretario, desde o 20 de marzo de 1983 até o 29 de setembro de 1997. Na RAG traballou, durante case vinte anos, en estreita colaboración con García Sabell, que ostentaba a Presidencia cando Dónega Rozas foi elexido secretario. O seu discurso de entrada na Academia, “A resignación e maila rebeldía na obra de Castelao Os dous de sempre” constitúe unha achega fundamental no estudo desta obra cumio do escritor de Rianxo. Continuou amosando a súa dedicación á obra de Castelao na edición de Escolma posible, un traballo que non contén só unha antoloxía significativa da produción do polifacético autor, senón tamén un brillante prólogo que o precede.

Do mesmo xeito que García Sabell, Dónega seguiu participando, como xa fixera na súa mocidade, na política e na cultura galega, sen esquecer a súa formación de xurista. Así, en 1972, ocupou unha das vicepresidencias da sección terceira do I Congreso de Dereito Galego, celebrado na Coruña. En 1977, Dónega Rozas asistiu ao Encuentro de Nacionalidades Europeas sin Estado (Bilbao-Gernika, 1977) e asinou o Documento dos 29. En 1978, sendo presidente do Goberno galego Antonio Rosón, foi nomeado Conselleiro de Cultura da Xunta preautonómica a proposta dos senadores independente se por designación real.

A súa bibliografía céntrase, fundamentalmente, no estudo da literatura galega, ben da prosa, ben da poesía; constituíndo un material indispensable para o coñecemento completo da nosa produción literaria. Ademais de ser responsable da dirección de tres cursos sucesivos de Literatura Galega na Coruña, publicou abondoso material crítico.

Recollemos, a continuación, unha mostra da súa produción.

Publicacións exentas

Prosas galegas. Vigo: Galaxia, 1962. Conxunto de ensaios e traballos literarios de Florentino López Cuevillas. Fai accesible a obra deste investigador da arqueoloxía que até o momento se encontraba dispersa en revistas e xornais.

Escolma posible. Vigo: Galaxia, 1964.

Poesías:Escolma. Vigo: Galaxia, 1976. Recolle poemas de Ramón Cabanillas.

A memoria e os amigos. Trasalba: Fundación Otero Pedrayo, 1994.

Luís Seoane: vida e obra literaria. A Coruña: Real Academia Galega, 1994.

 

O 26 de xuño de 1994 recibiu o Premio Trasalba e foi instituído membro honorario da Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación. O seu libro de memorias De min para vós. Unha lembranza epistolar  (Vigo: Galaxia, 2003) presentouse postumamente na Coruña, en abril de 2003. 



Dicionario
Axenda de actos Ver todos
Luns 18 de novembro de 2019 / 16:30 h
Toponimízate - Ordes
Venres 22 de novembro de 2019 / 19:30 h
Conmemoración do 70 aniversario da colección Benito Soto - Pontevedra
Martes 26 de novembro de 2019 / 19:00 h
A Coruña - Inauguración do Simposio Antonio Fraguas
Mércores 27 de novembro de 2019 / 16:30 h
Santiago de Compostela - Simposio Antonio Fraguas
Xoves 28 de novembro de 2019 / 16:30 h
Santiago de Compostela - Simposio Antonio Fraguas

Novas da Academia

Subscríbete